Fractieverantwoording 2010

In deze fractieverantwoording komen drie onderwerpen aan de orde.

Inleiding

Na de raadsverkiezingen van maart 2010 bestaat de fractie uit drie personen: Maarten de Bok, Bein van Dijk en Griet Postma. Freerk van der Hauw neemt als eerste opvolger bijna altijd deel aan de fractievergaderingen.

Ondanks de slechte verkiezingsuitslag, zit de PvdA in het college. De onderhandelingen gingen vlot. Wij waren niet uit op het pluche maar toen Gemeentebelang aangaf dat ze met ons en de VVD een college wilden vormen, zijn we daar op ingegaan. Al snel bleek dat met name de onderhandelaars van Gemeentebelang en de PvdA het goed met elkaar konden vinden. De VVD had wat interne problemen. Maar na twee bijeenkomsten waren we er programmatisch uit. Ook de verdeling van de wethoudersposten was vlot rond, al was het wel wennen dat Joop Bekkema part time wilde gaan werken.

Thiadrik Twerda werd wederom wethouder. Hij woont regelmatig de fractievergaderingen bij. Hij is meestal in het goede gezelschap van bestuursleden en geïnteresseerde leden.

In deze fractieverantwoording komen drie onderwerpen aan de orde.

Allereerst wordt ingegaan op de bezuinigingen en meer in het bijzonder het zwembad, vervolgens komen de ontwikkelingen rond de intergemeentelijke sociale dienst aan bod en afgesloten wordt met een blik op de toekomst van Franekeradeel.

De bezuinigingen en het zwembad

De vorige raadsperiode (2006 – 2010) stond in het teken van gezonde financiën en investeren in een mooi en leefbaar Franekeradeel. De periode er voor was er stevig bezuinigd. Het resultaat loog er niet om: er was weer ruimte voor nieuw beleid. Veel is in de afgelopen vier jaar opgepakt en de dorpen hebben een enorme impuls gekregen via het dorpenfonds. Discussies zijn afgerond en projecten zijn tot een goed einde gebracht. De renovatie van de voetbalvelden in Franeker en de bouw in plan Zuid, ook Franeker, zijn  ter hand genomen. De scholen staan er weer goed bij en duidelijk is waar en wanneer er in de schoolgebouwen geïnvesteerd wordt. Toch zijn er zaken blijven liggen waarvoor wij de aandacht gevraagd hebben tijdens de verkiezingscampagne, zoals het stoppen van de verkrotting aan de Sjaardemastraat waar de Petroleuses actie tegen hebben gevoerd.

De PvdA wilde het dorpenfonds handhaven en aanpak van rotte plekken in stad en dorpen.

Wat vreemd is, is dat er terwijl er een bankencrisie is, er een electorale ruk naar rechts plaatsvond. De gevolgen zijn enorm: de bouw zakt in en overal moet er bezuinigd worden. Het rijk gooit veel van haar sores over de schutting en dat komt dan terecht op het erf van de gemeente!

Er moet  dus ineens ingrijpend bezuinigd worden, met dank aan VVD, CDA en PVV!

In ieder geval moet er 1,8 miljoen euro geschrapt worden in Franekeradeel. Voorwaar geen kattenpis!

We zijn er direct tijdens de collegeonderhandelingen mee aan de slag gegaan. We hebben ook direct keuzes gemaakt. In hoofdlijnen: bezuinigen op het apparaat van de gemeente, bezuinigen op de verbonden partijen zoals de sociale dienst en de hulpverleningsdienst (GGD), bezuinigen op projecten in het welzijns- en bibliotheekwerk die geen resultaten meer opleveren, bezuinigen op het schoolzwemmen dat door de scholen niet wenselijk gevonden wordt en bezuinigen door het zwembad te verkopen en daarbij de exploitatiesubsidie kwijt te raken. Ook gaan sommige tarieven omhoog waarbij de lastendruk gelijk blijft en de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen en dat is vooral een rechtvaardige operatie. Belangrijk is dat er keuzes gemaakt worden en dat er niet volgens de kaasschaafmethode gewerkt wordt waarbij iedereen in de problemen komt. De keuzes die we gemaakt hebben, kunnen ook echt in de praktijk gebracht worden zonder dat de burger er direct slechter van wordt.

Toch is er een keuze die voor veel mensen niet goed voelt: bezuinigen op het zwembad.

Dat behoeft een duidelijke uitleg

Vanaf de onderhandelingen over een nieuw raadsprogramma en nieuw college hebben wij aangegeven dat we breder willen en moeten kijken dan alleen naar  Franekeradeel. Voor ons was en is daarbij de belangrijkste drijfveer dat voor onze inwoners belangrijke voorzieningen alleen in regionaal verband draagvlak kunnen houden. Daarbij – en dat hebben we ook steeds benadrukt – kan het zo zijn dat er tot een verdeling gekomen wordt binnen Noordwest Fryslan, vooral voor voorzieningen waarvan er meer zijn. Toen het zwembad in beeld kwam was de situatie dat het contract afloopt in mei 2011. Er moet ook stevig in het zwembad geïnvesteerd worden om het duurzaam en toekomstbestendig te maken. Er waren serieuze geluiden dat er interesse is van particuliere partijen om het zwembad over te nemen. Tegelijkertijd zijn er in de regio andere, nieuwere zwembaden, deels met de zelfde exploitant als het bad in Franeker en er zijn particuliere initiatieven in Franeker zelf. Mocht het niet lukken het bad te verkopen dan zijn er dus wel degelijk alternatieven.

Het hiervoor geschetste bezuinigingspakket is in de raad behandeld. De voorjaarsnota 2011 waarin de kaders gesteld zijn, is aangenomen en de begroting voor 2011 waarin de helft van de jaarlijkse, structurele bezuiniging op het zwembad van dik drie ton is ingeboekt, is ook aangenomen.

Op basis van deze raadsbesluiten is het contract met de exploitant opgezegd en is het bad te koop gezet. Dat is goed en zorgvuldig gedaan. De PvdA is er, evenals de coalitiegenoten van uit gegaan dat er een koper zou komen en vanuit deze hoopvolle gedachte zijn we er van uit gegaan dat het zwembad niet alleen open zou kunnen blijven maar ook nog eens bij de tijd gebracht zou kunnen worden.

Er lag na het sluiten van de markt helaas geen acceptabel bod.

Vandaar dat het college het voorstel deed aan de raad om tot sluiting over te gaan. Dat deed zeer, want we wilden het zwembad open houden maar dan zonder gemeentelijke bijdrage. Het doet heel erg zeer als een verwachting niet uitkomt.

En daarmee kwam het heel dicht bij: het sluiten van het zwembad. Duidelijk is dat de schok die dat vooruitzicht te weeg bracht, veel creativiteit opleverde. Op de valreep werden brieven afgeleverd met plannen en voorstellen en werd door een partij het bod dat men heeft gedaan bijgesteld.

De PvdA vindt het belangrijk consequent te zijn. Als je A zegt moet je ook B zeggen. Open houden betekent een langjarig contract, ga maar uit van tien jaar. Open houden betekent investeren. Open houden betekent ook een gat in de vastgestelde begroting van meer dan drie ton op jaarbasis.

Wij vonden ook dat we eerlijk moesten zijn: we zien geen mogelijkheid om een dergelijk bedrag te vinden.

Uitstel is niet daarom niet mogelijk. Het contract is opgezegd en is er dus niet meer.

We wilden wel dat recht gedaan wordt aan de golf van creativiteit die is losgekomen. We hebben het college daarom gevraagd zo snel mogelijk de voorstellen die er nu zijn heel serieus te bekijken. We hebben daarbij aangegeven dat voorstellen waarbij een aanzienlijk bescheidener gemeentelijke bijdrage nodig is, ook series genomen kunnen worden. 

Voor ons is dan wel voorwaarde dat er dekking gevonden wordt voor een eventueel lager bezuinigingsbedrag. Het college heeft de handschoen opgenomen. We zijn heel benieuwd of de lieden die met de plannen zijn gekomen, het waar kunnen maken. Ook wij vinden dat als er geïnvesteerd wordt en de exploitatie zonder of met een geringe gemeentelijke bijdrage kan, het zwembad kan openblijven, ook al zijn er elders in Noordwest  Fryslan ook goede zwembaden.

De sociale dienst: hebben we nog wat te zeggen of niet?

Al bij de start van de nieuwe raadsperiode is aan de verbonden partijen waar ook de Sociale Dienst toe behoort, te kennen gegeven dat zij niet aan bezuinigingen ontkomen, er wordt immers door het rijk stevig op de gemeentes gekort.

Daarop heeft de Dienst, zoals wij die club kortweg noemen, gereageerd met een plan waar in hoofdzaak de mensen met een uitkering grote en nadelige gevolgen van zouden ondervinden, juist die groep die dit het moeilijkst op kan vangen.

Dat dit voor ons reden was om in aktie te komen zal u dan ook niet verbazen.

Daarbij bleek dat er onderzoeken naar de Dienst waren geweest die de raden van de gemeentes die gezamenlijk deze dienst vormen, niet onder ogen mochten komen. Dat wekt natuurlijk argwaan.

Als fraktie hebben we de frakties van de andere gemeentes uitgenodigd om dit met elkaar te bespreken.

Hierop hebben een flink aantal frakties positief gereageerd, wat tot gevolg had dat we gezamenlijk hebben besloten de Dienst te sommeren om de onderzoeken aan ons te doen toekomen. En die onderzoeken logen er niet om: er kan en moet een boel beter bij de dienst en het kan vooral efficiënter!

Bij de informatiebijeenkomst die de Dienst met enige regelmaat organiseert, zijn er erg veel kritische vragen gesteld vanuit diverse gemeentes met vrijwel dezelfde strekking: niet bezuinigen op de steun aan de mensen die het het meest nodig hebben. Alle commotie en druk hebben opgeleverd dat de grootste gemeentes, waaronder Franekeradeel, tegen de begroting stemden. De dienst heeft daarop haar begroting en plannen bijgesteld, al was er strikt genomen wel een meerderheid voor die begroting. Voorwaar een succes.  Er zullen vast wel maatregelen komen waar niet iedereen blij mee is, maar deze gezamenlijke aktie heeft voor ons duidelijk gemaakt dat als we in dit soort van zaken gezamenlijk optreden we invloed kunnen uitoefenen ondanks het feit dat de PvdA in een aantal van de deelnemende  gemeentes geen zitting meer heeft in het college.

We zullen de vinger aan de pols blijven houden! Wordt vervolgd.

De toekomst van Franekeradeel

Het is hiervoor al gezegd: wij vinden dat als we de voorzieningen die voor onze burgers van belang zijn, willen behouden en toekomstbestendig willen maken, we naar de regio moeten kijken. We zijn daarbij het stadium van samenwerking tussen afzonderlijke gemeentes voorbij. Tijdens de openbare bijeenkomst die we als fractie met ondersteuning van het bestuur van de afdeling georganiseerd hebben, eind 2010, is dit besef verstevigd.

Als eerste fractie hebben we gepleit voor een nieuwe gemeente Noardwest Fryslân.

Dan zijn we van het gelazer met intergemeentelijke diensten die moeilijk democratisch te controleren zijn af. Dan kunnen we culturele voorzieningen bundelen en een toekomst geven. Dan kunnen we sport- en welzijnsvoorzieningen spreiden, onderhouden, verduurzamen en toekomstbestendig maken. Dan kunnen we de WMO taken goed op ons nemen en dan kunnen we al die taken die we verder nog van rijk en provincie op ons bord krijgen goed uitvoeren.

En – en dat vinden we heel belangrijk – kunnen we veel beter een vuist maken tegen de bedreigingen als de zout- en gaswinning. We kunnen dan ook veel beter onderhandelen als het gaat om compensatie voor de bodemdaling. We kunnen veel beter omgaan met wat we waar wel en niet willen. We kunnen bepalen waar we regionaal industrie willen en waar we wat willen bouwen om te wonen. We zullen veel beter in staat zijn om in te gaan op houtskoolschetsen over windenergie. Er zal naar ons geluisterd worden! Het gaat niet meer over ons zonder ons, maar we denken, praten en beslissen mee.

Natuurlijk zijn er ook uitdagingen waar we mee bezig moeten. Er zullen veel dorpen zijn en de lijnen daar naar toe moeten kort zijn. We denken dat het kan. In Sudwest Fryslân en in gemeentes als Franekeradeel en Littenseradiel is daar veel ervaring mee. Daar moeten we ons voordeel mee doen. En de burger hoeft echt niet voor alles naar de hoofdplaats. Daar is wel wat op te vinden.

U, beste lezer, mag bedenken hoe die hoofdplaats heet….

De fraktie.